Việc các đối tượng gian lận chuyển hướng từ cửa hàng truyền thống sang các nền tảng mạng xã hội và livestream đang đặt ra thách thức chưa từng có cho công tác quản lý thị trường. Trước thực trạng này, tỉnh Sơn La đã chủ động chuyển trọng tâm giám sát lên không gian mạng, đồng thời khuyến khích các cơ sở kinh doanh ứng dụng tem chống hàng giả công nghệ cao nhằm ngăn chặn nguy cơ xâm phạm thương hiệu từ gốc.
Biến tướng gian lận thương mại trên không gian mạng
Thương mại điện tử bùng nổ mang lại sự tiện lợi cho người tiêu dùng nhưng cũng vô tình trở thành “miền đất hứa” cho hàng giả, hàng nhái và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Khác với các phương thức bán hàng truyền thống có địa điểm cố định, gian lận trên mạng xã hội — đặc biệt là qua hình thức livestream — sở hữu đặc tính ẩn danh cao, kho bãi phân tán và giao dịch diễn ra nhanh chóng.
Tại Sơn La, thực hiện Công văn số 359/QLTT-HCNVTH của Chi cục Quản lý thị trường tỉnh, Đội Quản lý thị trường số 2 đã thay đổi phương thức hoạt động. Lực lượng chức năng không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kho bãi hay cửa hàng cố định, mà tập trung bám sát các kênh quảng cáo, giới thiệu sản phẩm và các phiên livestream trực tiếp trên không gian mạng.
Qua rà soát và phối hợp kiểm tra liên ngành từ đầu năm 2026 đến nay, Đội Quản lý thị trường số 2 đã phát hiện và xử lý nhiều vụ việc vi phạm kinh doanh trực tuyến, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 30 triệu đồng cùng tổng giá trị hàng hóa vi phạm ước tính trên 20 triệu đồng. Con số này cho thấy tính hiệu quả của việc chuyển dịch trọng tâm quản lý, đồng thời phản ánh mức độ phức tạp của tình trạng gian lận thương mại trên nền tảng số tại các địa phương miền núi.
Rào cản xác thực và lá chắn công nghệ cho doanh nghiệp
Thực tế kiểm tra cho thấy, rào cản lớn nhất của lực lượng chức năng và người tiêu dùng khi mua sắm qua livestream là việc xác định nguồn gốc xuất xứ sản phẩm và chủ thể kinh doanh. Nhằm khắc phục lỗ hổng này, bên cạnh việc tăng cường chế tài và yêu cầu các cơ sở ký cam kết chấp hành pháp luật, việc đưa các công nghệ xác thực số vào quản lý lưu thông hàng hóa được đánh giá là giải pháp mang tính căn cơ.
Trong bối cảnh đó, giải pháp tem chống hàng giả thông minh của Smartcheck đã và đang trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ cả doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý. Tích hợp mã QR Code biến đổi cùng hệ thống mã hóa bảo mật cao, giải pháp Smartcheck giúp người tiêu dùng có thể quét mã kiểm tra, xác thực sản phẩm chính hãng ngay khi nhận hàng từ các phiên livestream hay sàn thương mại điện tử.
Về phía doanh nghiệp, việc dán tem Smartcheck không chỉ là lời khẳng định uy tín chất lượng mà còn là công cụ truy xuất nguồn gốc, theo dõi dòng luân chuyển hàng hóa trên toàn bộ hệ thống phân phối. Khi xảy ra nghi vấn vi phạm, dữ liệu từ hệ thống Smartcheck cung cấp cơ sở pháp lý nhanh chóng, chính xác để lực lượng Quản lý thị trường làm căn cứ xử lý vi phạm.
Hướng tới môi trường kinh doanh minh bạch và an toàn
Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Sơn La xác định việc siết chặt quản lý thương mại điện tử là nhiệm vụ trọng tâm kéo dài. Trong thời gian tới, các đơn vị nghiệp vụ sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Sở Công Thương, chủ động tiếp nhận thông tin phản ánh từ người dân để kịp thời xử lý các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng.
Tuy nhiên, cuộc chiến chống gian lận thương mại trên không gian mạng chỉ thực sự hiệu quả khi có sự phối hợp chặt chẽ từ ba phía: Sự kiên quyết của cơ quan chức năng, sự chủ động bảo vệ thương hiệu của doanh nghiệp thông qua các công nghệ như giải pháp Smartcheck, và sự cảnh giác của người tiêu dùng. Việc chuẩn hóa công tác xác thực sản phẩm ngay từ khâu lưu thông sẽ là nền tảng cốt lõi để xây dựng một môi trường thương mại điện tử lành mạnh và bền vững.